هرچه می خواهی باش

هر چه می خواهی  باش

و نه یک چیز بی رنگ

که فرهنگ را بارت کنند.

تمدنت  قرن ها

جنازه ی تولدی را

بر دوش کشید

                        که شاید تو باشی.

باور کن

            با یک قدم

                            حتی

                                       راهی هزار ساله آغاز می شود.

هر چه می خواهی باش

و نه باوری  که به لبخند

                                 بر دارت کنند.

                                                                                                                         عمید

                                                                                                                   ۸۵/۱۱/۱۱

چه کنم با دل خویش

چه کنم با دل خویش؟

آه آه از دل من،

که از او نیست بجز خون جگر حاصل من.

زانکه هر دم فکند جان مرا در تشویش

چه کنم با دل خویش؟

چه دل مسکینی؟

که غمین می شود اندر غم هر غمگینی

هم غم گرگ دهد رنجش و هم غصه ی میش

چه کنم با دل خویش؟

در دلم هست هوس

که رسد در همه احوال به درد همه کس

چه امیری متمول، چه فقیری درویش

چه کنم با دل خویش؟

طفل عریانی دید

چشم گریانی و احوال پریشانی دید

شد چنان سخت پریشان که مرا ساخت پریش

چه کنم با دل خویش؟

دیده گردید فقیر

بهر نان گرسنه آنگونه که از جان شده سیر

دل من سوخت بر او یا جگر من شد ریش

چه کنم با دل خویش؟

چه کنم؟ دل نگذارد که برم حمله بدو

زارم از دست عدو

بسکه محتاط  ببار آمده و دوراندیش

چه کنم با دل خویش؟

گر در افتم با مار

نیست راضی دل من تا کشم از مار دمار

لیک راضی است کز او بخورم صدها  نیش

چه کنم با دل خویش؟

دارد این دل اصرار

که من امروز شوم بهر جهانی غمخوار

همه جا در همه وقت و همه را در همه کیش

چه کنم با دل خویش؟

از برای همه کس

دل بیرحم در این دوره به کار آید

نرود با دل پرعاطفه  کاری از پیش

چه کنم با دل خویش؟

                                                                                                           ابوالقاسم حالت

در باره ی این شعر:

1- این شعر را  در کتاب ِ قدیمی " راهیان ِ شعرِ امروز "  که  توسط  پدرم در سال  1355  خریداری شده، پیدا کردم  و با آنکه ابو القاسم حالت را به خوبی  نمی شناسم  به  خاطر زبان ِ روان  و صمیمی این شعر آن را برای شما انتخاب کردم.

2- شاعر به خوبی ، دو گانگی ِ عکس العمل های انسان را در تقابل  با دنیای اطراف نشان می دهد:  وجه ی منعطفِ احساسی بودن ( دل ) و وجه ی محکم و خشکِ عقلانی بودن ( فکر). و از برخورد احساسی و ناگزیرِ دل خود با محیط ِِ اطراف احساس سرگردانی می کند.

- خلاصه -

با هزار هیاهو

                   بر سر معنای زندگی ...

رسیدیم

به چاله ای و مشتی خاک.

و فهمیدیم

زندگی

خلاصه کردن خود در صد سال است!

- شاید صد سال -

                                                                                                        عمید

                                                                                                      ۸۵/۹/۲۵

پرنده مردنی است

دلم گرفته ست

دلم گرفته ست

به ایوان می روم  و انگشتانم را

بر پوست ِ کشیده ی شب می کشم.

چراغ های رابطه تاریکند

چراغ های رابطه تاریکند

کسی مرا به آفتاب

معرفی نخواهد کرد

کسی مرا به میهمانی ِ گنجشک ها نخواهد برد

پرواز را به خاطر بسپار

پرنده مردنی است.

                                                                                 فروغ فرخ زاد

                                                                     ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد

درباره ی این شعر:

1-  با وجود اینکه  این شعر بیش از همه چیز تنهاییِ  شاعر را نشان می دهد  و یک شعر شخصی به نظر می رسد  اما  یک شعر شخصی  نیست . به نظر من این شعرِ فروغ  شعری  است درباره ی مرگ.

2-  شاعر در ابتدا ما را به فضا های  دلگیر و بسته ی  تنهایی  خود می برد  و این احساس را با ما تقسیم می کند.   فضا هایی که همه ی ما گاهی در آن قرار می گیریم  و بعد  به  دنبال کسی می گردیم  که چراغ های رابطه را روشن کند  و ما را با خورشید  و گنجشک ها  پیوند  دهد. در قسمت آخر که از معروف ترین  بند های  این شعر است ، فروغ  خود  راه ِ رهایی  از کالبدِ بسته ی تنهایی را نشان می دهد  و ما را به رها کردن  اندیشه ، ماورای ِ حد و مرزهای بسته ی  بودن دعوت می کند.

3- گرچه مرگ  قالب و کالبد ما را از ما می گیرد اما آنچه  ماندگار و همیشگی  است روحیه یِ اندیشیدن و پرواز دادن خیال ، افکار و تاثیر ما بر جهان  است.

4- نقطه ی اوج این شعر که آن را از یک کار متوسط ، به یک کار سطح بالا ارتقا می دهد، قسمت آخر آن است: پرواز را به خاطر بسپار/  پرنده مردنی است.                                حتما شما هم این جمله رو شنیدید . من اول نمی دونستم  این جمله مال ِ فروغ فرخ زاده!

5- این شعر را تقدیم می کنم  به امیر حسین محمدی ، نازنین از دست رفته  که بالا ترین هدفش در زندگی  احترام  به  دیگران  بود. روحش شاد.

پرچم های پدران ما                                                    ( شروع خدمت سربازی )

پرچم های ِ پدران ِ ما

بر روی ِ دوش های ِ ماست.

آنها که نسل اندرنسل ،

در ما مرده اند.

- و یا شاید اصلا نبوده اند  -

من این سرزمین را دوست دارم.

با همین صراحت،

و همین فحش هایی که می دهم.

با تمام حس منطقی بودن،

از آزادی

با سرداران

سخن گفتم

و از ته قلب خندیدم.

آنها  با واژه هایی  تک هجایی  و نا مفهوم

چیزهایی گفتند

و تکرار کردند...

من  نفهمیدم و آنها فریاد زدند!

من نفهمیدم و آنها دشنام دادند!

و

پرچمی را به من نشان دادند.

حالا فهمیدم ...

پرچم های ِ پدران ِ ما

بر روی ِ دوش های ِ ماست

ولی ما

خسته و خرد

بر زمین افتاده ایم !

                                                                                                                   عمید

                                                                                                                ۸۵/۹/۳۰

 - شبانه -

در نیست

              راه نیست

شب نیست

              ماه نیست

نه روز و نه  آفتاب،

ما

    بیرون زمان

                    ایستاده ایم

با دشنه ی تلخی

در گرده های مان.

هیچکس با هیچکس سخن نمی گوید

که خاموشی

                به هزار زبان

                                  در سخن است.

در مرده گان خویش

                         نظرمی بندیم

                                           با طرح خنده یی،

و نوبتِ خود را انتظار می کشیم

بی هیچ

خنده یی!

                                                                                                احمد شاملو

                                                                                             ابراهیم در آتش

                                                                                             فروردین 1351

درباره ی این شعر:

1- از دو دیدگاه می توان به این شعر نگاه کرد:

 در دیدگاه اول می توان گفت که این شعرِ شاملو، شعری است درباره ی مرگ. مساله ای که هیچ کس درباره ی آن مستقیما صحبت نمی کند  و خاموشی خود رساترین ِ پیام ِ اندیشیدن به مرگ است. مساله ای  که دوست داریم  دور از لحظات و نوبت های ما باشد.

در دیدگاه دوم، با توجه به حال و هوای کلی اشعارِ کتابِ  ابراهیم در آتش ، می توان این قطعه را یک شعر اجتماعی دانست: شاعر در سرگردانی ِ بی مکانی  و بی زمانی خود ، به تلخی به موضوعی (مشکل ِ اجتماعی و سیاسی) می اندیشد که همه در خاموشی ِ خود به آن فکر می کنند اما کسی درباره ی آن صحبت نمی کند. مسخ و مرگ همه جا را فرا گرفته  و شاعر نوبت خود را به تلخی انتظار می کشد!

2- به نقل از محمد حقوقی  در کتابِ  شعرِ زمان ما  جلد اول:

شاملو در همین نخستین سال های  دهه ی پنجم است که به "  ابراهیم در آتش " می رسد. مردی که اگر چه در طولِ عمر شاعری ِ خود همواره از جریان ها و حوادثِ میهن ِ خویش متاثر بوده است، اما جلوه های این تاثر را در این کتاب، بیش از هر کتاب دیگر او می توان دید.

3- بعضی  ازشعرهای  کتاب " ابراهیم درآتش" واقعا  فوق العاده اند. مثلا شعرهای ِ " تعویذ " ، " بر سرمای درون" ، " میلاد آنکه عاشقانه بر خاک مرد "  و " در میدان " که پیشنهاد می کنم حتما بخونید.

البته به نظر من، زبان ِ شاملو در این کتاب ، سنگین تر و پیچیده تر از کتابهای  قبلیشه  و به  پختگی ِ کامل رسیده. اگر تا حالا شعرِ شاملو رو نخوندید ، بهتره از " آیدا درآینه "  شروع کنید. 

- نسل ِ اول  -                                                             تقدیم به پدرِ عزیزم

بوی ترشیدگی،

بوی ِ فساد،

بوی لاشه ی آرمان های بلندِ ِما

که در برابرِ دیو ِ سرکش ِ رسانه

بر زمین افتاد.

با موجی چنان سهمناک

برخاستیم ،

که جنبنده ای

در کاخ بیمارِ جور

زنده نماند.

موج هم  گذشت.

کاخ هم  شکست.

...

و سرکشانه، رفتیم از یاد!                                                                     عمید

                                                                                                     85/9/24

                    رفتیم از یاد!